5 việc SEO on-page tự làm được trong một buổi chiều

Bạn nghe nói "phải làm SEO" nhưng hình dung đó là một dự án dài hơi, cần thuê agency, chờ vài tháng mới thấy kết quả. Một phần đúng — SEO tổng thể là chuyện lâu dài. Nhưng có một nhóm việc nhỏ gọi là SEO on-page: những thứ nằm ngay trên trang web của bạn, bạn tự sửa được, không cần biết code, và không cần chờ ai.

Đây là bài thứ 2 trong loạt "SEO cơ bản cho chủ SME". Nếu bạn chưa rõ SEO là gì và vì sao nó quan trọng với một doanh nghiệp nhỏ, đọc bài mở đầu của loạt này trước. Bài này đi thẳng vào hành động: 5 việc bạn có thể tự làm trong một buổi chiều rảnh, mỗi việc chỉ mất 15–30 phút.

SEO on-page là gì, và vì sao nên làm trước

SEO on-page là tất cả những gì bạn kiểm soát trực tiếp trên từng trang web của mình: tiêu đề trang, mô tả hiển thị trên Google, cấu trúc heading, mô tả ảnh, tốc độ tải. Nó khác với SEO off-page (backlink, nhắc đến thương hiệu ở nơi khác) — những việc đó cần thời gian và thường cần người khác hợp tác.

SEO on-page thì ngược lại: bạn chủ động 100%, sửa xong là có hiệu lực. Đây cũng là nền tảng — nếu on-page còn lộn xộn, các nỗ lực SEO khác sau này sẽ kém hiệu quả hơn. Vậy nên nó luôn đáng làm trước.

1. Viết lại thẻ tiêu đề (title tag) cho từng trang quan trọng

Thẻ tiêu đề là dòng chữ xanh, đậm bạn thấy đầu tiên trong kết quả tìm kiếm Google, và cũng là chữ hiện trên tab trình duyệt. Nhiều website SME dùng chung một kiểu tiêu đề cho mọi trang (ví dụ chỉ có tên công ty), khiến Google và người tìm kiếm không phân biệt được trang nào nói về gì.

Theo hướng dẫn chính thức của Google, tiêu đề trang không bị giới hạn số ký tự cứng, nhưng sẽ bị cắt bớt trên kết quả tìm kiếm tuỳ theo độ rộng màn hình. Quy tắc thực tế an toàn: giữ tiêu đề trong khoảng 50–60 ký tự, đặt từ khoá chính gần đầu câu, và mỗi trang một tiêu đề khác nhau.

Ví dụ với một tiệm bánh mì:

• Tiêu đề mờ nhạt: "Trang chủ | Công ty TNHH ABC"
• Tiêu đề rõ ràng: "Bánh Mì Cô Ba — Bánh mì que tan chảy tại Quận 7"

Nếu website của bạn dùng WordPress với plugin Yoast hoặc RankMath, ô sửa tiêu đề nằm ngay dưới mỗi bài viết/trang. Với Wix, Squarespace hay các nền tảng kéo-thả khác, tìm mục "SEO settings" của từng trang. Nếu không chắc chỗ sửa, hỏi đơn vị đang vận hành website cho bạn — đây là việc kỹ thuật rất nhỏ, không cần lập trình.

2. Viết meta description mời khách bấm vào

Meta description là đoạn mô tả ngắn nằm dưới tiêu đề trong kết quả tìm kiếm. Cần lưu ý một điều Google nói rõ trong tài liệu chính thức: họ chỉ "đôi khi" dùng đoạn mô tả bạn viết, và có thể tự tạo đoạn trích khác từ nội dung trang nếu thấy phù hợp hơn. Vì vậy, meta description không trực tiếp giúp bạn lên hạng cao hơn — giá trị thật của nó là tỷ lệ bấm vào (CTR): mô tả hấp dẫn thì nhiều người bấm hơn, dù thứ hạng như nhau.

Cách viết:

• Dài khoảng 150–160 ký tự, đủ nói rõ trang này giúp được gì cho người đọc.
• Đưa từ khoá chính vào một cách tự nhiên, không nhồi nhét.
• Mỗi trang một mô tả riêng — tránh copy nguyên đoạn giới thiệu công ty cho mọi trang.
• Kết bằng lý do cụ thể để người đọc bấm vào, thay vì khẩu hiệu chung chung.

3. Sắp xếp lại heading (H1, H2, H3) đúng thứ tự

Heading không phải là công cụ để làm chữ to hơn — nó thể hiện cấu trúc nội dung, giúp cả người đọc lẫn Google hiểu trang đang nói về gì và các ý được tổ chức ra sao. Lỗi phổ biến ở website SME: dùng H1 cho logo hoặc slogan, dùng H2/H3 tuỳ hứng chỉ để đổi cỡ chữ, hoặc nhảy từ H2 thẳng xuống H4 vì "thấy đẹp hơn".

Quy tắc đơn giản để tự kiểm tra:

1. Mỗi trang chỉ nên có một H1, và H1 đó phải nói đúng chủ đề chính của trang (thường trùng hoặc gần với tiêu đề bài viết).
2. Các phần lớn trong trang dùng H2.
3. Các ý nhỏ hơn trong một phần H2 dùng H3, không nhảy cấp.
4. Heading nên mô tả được nội dung ngay cả khi đọc tách rời, không cần đọc cả đoạn văn mới hiểu.

Không rành xem mã nguồn để kiểm tra heading hiện tại? Hầu hết trình soạn thảo nội dung (WordPress block editor, Wix, Squarespace) đều có nút chọn "Heading 1/2/3" ngay trong thanh công cụ soạn bài — chỉ cần rà lại từng trang và sửa cho đúng thứ tự.

4. Thêm mô tả (alt text) cho từng ảnh trên trang

Alt text là dòng mô tả gắn với mỗi ảnh, không hiển thị trực tiếp cho người xem nhưng được trình duyệt đọc to cho người dùng khiếm thị (screen reader), và được Google dùng để hiểu ảnh đó nói về gì. Theo hướng dẫn ảnh của Google, nên viết mô tả cụ thể, có ngữ cảnh, tránh nhồi từ khoá — ví dụ alt "chó con" thì mờ nhạt, còn "chó con giống Dalmatian đang chơi bắt bóng" thì rõ ràng và hữu ích hơn nhiều.

Với một website SME, alt text tốt trông như thế này:

• Mờ nhạt: alt="san-pham-1.jpg" hoặc để trống
• Rõ ràng: alt="Bánh mì que nhân pate và chả lụa, đóng gói mang đi"

Chỉ cần rà qua thư viện media của website, ưu tiên các ảnh sản phẩm và ảnh trên các trang quan trọng nhất trước, không cần làm hết cùng lúc.

5. Kiểm tra tốc độ tải trang bằng công cụ miễn phí

Tốc độ tải là một tín hiệu Google dùng để đánh giá trải nghiệm trang, đo qua ba chỉ số gọi chung là Core Web Vitals. Theo tài liệu chính thức của Google, ngưỡng "tốt" hiện tại là: LCP (thời gian hiển thị nội dung lớn nhất) trong 2,5 giây, INP (độ trễ phản hồi tương tác) dưới 200 mili-giây, và CLS (độ xê dịch bố cục) dưới 0,1, đo ở nhóm 75% người dùng thực tế.

Bạn không cần hiểu sâu kỹ thuật để bắt đầu — chỉ cần vào công cụ miễn phí PageSpeed Insights của Google, dán địa chỉ website vào, rồi xem báo cáo. Với hầu hết website SME, nguyên nhân chậm phổ biến nhất tự sửa được ngay là ảnh quá nặng: ảnh chụp thẳng từ điện thoại, chưa nén, tải lên nguyên kích thước gốc. Xem trong tab "Diagnostics" của báo cáo, ảnh nào bị gắn cờ "properly size images" hoặc "serve images in next-gen formats" thì đó là ảnh cần nén lại hoặc đổi sang định dạng WebP trước khi tải lên.

Nếu báo cáo chỉ ra nguyên nhân nằm ở mã nguồn, plugin bên thứ ba, hoặc hạ tầng máy chủ, phần đó vượt ngoài phạm vi tự làm buổi chiều — cần trao đổi với đơn vị đang vận hành kỹ thuật cho website.

Checklist tổng hợp cho buổi chiều hôm nay

Làm hết 5 việc này trong một buổi chiều là hoàn toàn khả thi, kể cả khi bạn không rành kỹ thuật. Đây là lớp nền cơ bản — nó không đảm bảo bạn lên top 1 Google, nhưng nó giúp Google và người đọc hiểu đúng nội dung của bạn, điều mọi nỗ lực SEO sau này đều dựa vào. Nếu website của bạn dùng cấu trúc phổ biến như đã nói ở phần yếu tố kỹ thuật cơ bản, sửa từng mục trong checklist trên sẽ nhanh hơn.

Nếu website của bạn đang được Kiến Web vận hành và bạn muốn ai đó rà lại giúp 5 việc này trước khi tự làm, cứ liên hệ để được kiểm tra nhanh — không cần cam kết gì thêm, chỉ là một buổi rà soát.